Wouldn't it be nice!

"Wouldn't it be nice if we could wake up 
In the morning when the day is new "
( Wouldn't it be nice)

Bà cố Kiwi đã gần 90t. Tôi rất ngưỡng mộ bà. Vì chừng tuổi ấy mà bà vẫn tự ăn uống, tắm rửa, và đi cầu thang được. Bà vẫn là người giã ớt, nghệ hay gừng nhuyễn nhất nhà, và có thể ngồi cả buổi chiều để lột tỏi. Bà cực kì vui tính, lúc nào tôi về cũng dọa: "hết cơm rồiiiii, ra nhà hàng ăn điiiiii." Bà chưa có tiền căn tim mạch hay tiểu đường gì, và ở tuổi ấy, vẫn ngủ ngon như lũ cháu con.

Dù vậy, đó vẫn không phải điều tôi ao ước nhất.

Trí nhớ ngắn hạn của bà, theo lẽ tự nhiên, không còn tốt nữa. Có hôm nhà không có ai, tôi ngồi ăn cơm với bà, trưa thì đi học, chiều về vào nhà bà lại hỏi "Đi từ sáng đến giờ này mới về ah?" Trí nhớ ấy cùng với cuộc sống thong thả, hài hước của bà làm tôi không thể không liên tưởng mà gắn kết chúng lại, sau vài tuần sống cùng. Liệu chăng bà dẻo dai như thế, là nhờ đã miễn nhiễm được với căn bệnh trầm kha của con người: kí ức?

Tôi nhớ lại một bộ phim hay đã từng xem, nhân vật Hoàng Dược Sư sống ngang tàng, phóng túng, chẳng chịu ràng buộc gì, nên gây thù oán với khối người trong giang hồ. Rồi sau một đêm uống thứ rượu tà thuật kia, ông ta quên hết, ngơ ngẩn đi lãng du khắp nơi. Trên đường đi, ông ta gặp đủ chuyện nguy hiểm, nhưng cũng thoát được khối, nhưng rốt cuộc, cái chính là anh ta không biết phải băn khoăn về điều gì. Có lần bị chém ngang bụng, ôm vết thương chí mạng mà cười nghiêng ngả, có lẽ, ông ta nhận ra mình đã có một món quà.

"... the root of Man's problems is memory.
Without a past, every day would be a new beginning."
( Ashes of Time Redux 2008)

Tỉnh dậy và luôn có một ngày hoàn toàn mới.
Không có kí ức, không có những con đường mòn quen thuộc, không có những cảnh vật quen thuộc, mỗi ngày sẽ như ngày đầu tiên ở một nơi nào đó, lần đầu tiên làm một việc gì đó.
Vào mỗi buổi sáng, bạn sẽ trở thành người chưa bao giờ té ngã, chưa bao giờ phải chầu chực, chưa bao giờ mắc bệnh... hay chưa bao giờ bị dối lừa. Bạn trở thành một đứa trẻ chỉ luôn muốn mở toang giác quan của mình ra khám phá, chỉ luôn muốn sờ mó, nếm trải ... và bước đi.
Bạn sẽ sống ở thành thị hay miền quê? Không còn quan trọng nữa, vì bạn không hề có khái niệm ấy mà so sánh. Chỉ có một miền đất mới, đầy những điều lý thú, diệu kỳ. Hãy hỏi những thổ dân sống giữa Kalahari xem họ có khao khát chuyển đến một nơi mát mẻ và nhiều sông hồ hơn không? Họ còn chưa biết có những nơi như thế trên đời.
Khi gặp người xa lạ, bạn không biết thận trọng dò xét, bạn càng không thể giấu giếm bản thân mình, nếu đó là lần đầu tiên bạn quen một người nào khác. Bạn sẽ tin tưởng họ, tất cả ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Những điều từng làm bạn đau khổ, tự chúng sẽ là hư vô, bạn sẽ lành lặn và an nhiên sau nhiều năm tháng, trở thành kẻ không thể "bị thương" được.
...
Và nếu có yêu một cô gái, đó sẽ luôn luôn là mối tình đầu. Bạn sẽ luôn là một chàng trai 18 tuổi, ngờ nghệch tin rằng tình cảm đó có thể làm mọi người như nhau.

Giới văn chương có những mơ ước thật lạ, lúc là "Được sinh ra như một ông lão, ngày một trẻ ra cho đến khi lìa đời" (trong một bài viết cũ tôi đã kết luận đó là một cuộc đời hoàn hảo) khi lại "Quên đi ngày hôm qua."
Rốt cuộc, cái tôi nhận ra những ước mơ hoàn mỹ vô thực ấy, cuối cùng đã diễn tả được cái hạn chế mang tính tự nhiên của đời sống con người. Rằng mỗi người, dẫu trong thời đại nào, cũng chỉ lập lại cái vòng hạn chế khổ đau không thể chống lại ấy, hết rồi lại xoay vòng. Thảo nào có quan niệm "Đời là bể khổ đau."

Trong cái vòng quay tự nhiên ấy, cái tôi giữ lại được là sự trân trọng thu lượm được, trước những thứ chân thật, và khinh rẻ tự trong tâm, trước những trò lễ nghi hay những lời sao rỗng. Sao với cuộc sống ngắn ngủi và khổ đau ấy, người ta vẫn có thể lấy đi nhiều giây phút đến như vậy?

Chừng một năm trôi.

Sáng đi ngang phòng giao ban, thấy một nhóm y6 đang ngồi "trên dĩa", giám khảo thì đang diễn thuyết nhiệt tình. Thật là tiên lượng không tốt lắm!

Chuyện như vừa mới hôm qua đó nhắc tôi nhớ là đã một năm trôi qua rồi. Được đóng khung bằng hai sự kiện cụ thể, khiến nó tựa như một cái chớp mắt. Ước gì nó như vậy thật.

Hôm ấy cũng là thứ ba, ngày thi đầu như hôm nay. Tôi thi không tốt lắm, nhưng chuyện đậu rớt thì không phải bận tâm nữa, vậy là nhanh nhảu nhảy lên chuyến xe đò về quê ngay buổi trưa, cho ba má bất ngờ. Thực ra, tôi còn muốn gửi gắm rằng ngày tôi có công việc không còn xa, ba mẹ tôi sẽ có thể dừng công việc như bất tận hiện tại; và ba tôi, có thể sống với những thú vui mà lâu nay ông không có thời gian. Thường người ta vẫn hay lo xa như thế.

Một năm trôi qua, những dự tính của tôi, hay của ba tôi đều vỡ vụn. Tôi bỗng nhiên phải trải qua những việc thông thường xảy ra ở tuổi trung niên. Giờ tôi đang theo học chuyên ngành chưa hề tính đến cách đây vài tháng. Cuộc sống cứ thế xoay vần, với vô số những trùng hợp trớ trêu đến nay vẫn chưa chịu chấm dứt.

Nhưng tôi không phải người mê tín. Có thể bởi vì tôi đã sống trong một xã hội quá mê muội, tối tăm rồi. Những chuyện trớ trêu xảy ra khắp mọi nơi, với mọi nền văn hóa, sao cứ phải gán cho nó một lý do?

Cũng trong năm qua, tôi dần hiểu thêm về Chaos Theory, thứ khoa học mơ hồ này bỗng nhiên ứng dụng hoàn hảo cho một năm đầy biến động. Nhờ nó, tôi tránh khỏi việc bị cảm xúc bi lụy lôi tuột đi. Con người có tư duy khá logic, điều đó khiến họ thấy cuộc sống là một mạng lưới quá gắn kết; đến nỗi họ cảm thấy bất cứ một sự việc nào đó xảy ra cũng phải gắn kết với một mục đích hay ý nghĩa nào là rất "tự nhiên".Suy luận đó hẳn nhiên rất hợp lý nếu chỉ gói gọn trong các mối quan hệ liên quan đến trí tuệ con người: chính trị, xã hội, văn hóa, khoa học... Tuy nhiên hóa ra việc cảm thấy nó "tự nhiên" lại rất sai lầm, tự nhiên vốn dĩ chẳng có ý nghĩa nào cả, cho đến khi con người bắt đầu nghĩ về điều đó!

Tư duy con người dẫn đến hệ quả kì cục là họ bắt đầu cho rằng vạn vật được tạo ra ngay từ đầu với mục đích là cuối cùng tạo ra con người, điều đó dễ hiểu vì làm thỏa mãn cái tôi độc đáo của loài người ghê gớm. Tuy nhiên cũng vì thế mà việc tin tưởng vào một đấng quyền năng (nhưng cũng trong vóc dáng con người) tạo ra mọi thứ trên Trái Đất là tất yếu.

Thực ra, nếu có một đấng tạo hóa như thế, công việc của ông ta khá nhẹ nhàng. Ông ta chẳng cần làm gì cả, ngoài việc đổ một nồi súp hỗn độn ra, và ngồi xem mọi thứ hình thành. Cái mớ hỗn độn ông ta đổ ra, cũng chẳng cần mục đích hay ý nghĩa chi cả, chúng va vào nhau theo mọi hướng, tạo ra đủ mọi thứ, và rồi một số thứ được thành hình... Thế là mọi chuyện diễn ra.

Mọi chuyện diễn ra.

Hóa ra cuộc sống này trần trụi như thế ấy. Không cần phải lấy làm lạ khi một con bướm bay vào nhà, hay mọi chuyện tồi tệ dồn dập đến vào đêm trước thi của bạn, hay ba tháng mười ngày của người thân bạn vào đúng ngày tốt nghiệp...chúng cứ xảy ra thế thôi. Giờ đây tôi chấp nhận chúng thật nhẹ nhàng.

Thế thì cuộc sống chán quá!

Có thể như vậy thật. Trịnh Công Sơn từng nói "Hạnh phúc là một điều không bao giờ có thật …Hạnh phúc ở trần gian là ý thức được nỗi đau." Cuộc sống vốn kinh khủng như thế, nên nhìn xung quanh thấy người ta nháo nhào cố gắng làm mọi thứ điên rồ để tìm vui, dù biết vui chỉ là thoáng chốc, còn hậu quả đổi lại rất lâu dài. Người ta nhảy khỏi máy bay, lao ra vách đá, phóng xe vài trăm cây số một giờ...nhiều người ngồi yên thôi nhưng tống vào bụng mấy lít cồn một ngày, tiêm thẳng vào máu mấy thứ không cưỡng lại được...hay khôn ngoan đầu hai thứ tóc vẫn có thể mất hết vào tay một cô nhóc xinh xinh...nếu đời này vui lắm hẳn đã không thấy những sự điên đảo như vậy.

Trần trụi thế thôi sao?

Cùng một chiếc lá cũng không có một màu. Chaos theory không chỉ là hỗn độn, người ta vẫn đang nhìn thấy tính quy luật trong đó, tuy rằng nó quá tổng quan. Con người cũng sinh ra từ hỗn mang, nhưng lại mang trí tuệ đầy những băn khoăn, trăn trở. Nói cuộc đời trần trụi, là một nhận xét con người, nên nói cuộc đời đẹp đẽ, hẳn nhiên cũng có lập luận nâng đỡ cho nó.

Những tạo vật đẹp đẽ về đêm, mặt trăng hay các vì sao, đều thu hút vì nổi bật trên một nền đen mặc định. Có thể nói nền đen đó là bản chất, là hiện trạng cơ bản của bầu trời. Trên cái nền tối đó, những thứ nổi bật trở nên tốt đẹp, và con người đều bị thu hút vào đó. Nếu lật lại, bầu trời chỉ có ánh sáng từ muôn vạn ngôi sao như pixel trên màn hình LCD thì sao? Hẳn không ai nói bầu trời trắng toát ấy đẹp nữa. Cái đẹp trong cuộc sống này, vốn dĩ phải xuất hiện giữa một môi trường u ám, đối nghịch.

Vậy là cuộc sống vẫn như vậy, trần trụi hay không cũng là ở tâm trí chúng ta.

Riêng tôi thì thấy không có lý gì lại kết nối quãng đời ta sống thành những giai đoạn quá dài. Vì chẳng thể nào biết trước được khi nào nó chấm dứt. Khi nó đến, mọi việc cứ diễn ra. Tôi có lẽ, chỉ có một ngày, một giờ...một giây ở trong tay, không phải để giữ lại, để sở hữu, mà để sống, sống cho từng giây phút ấy thôi. Những ngày trong một năm của tôi, cũng như một cành đầy hoa lá, có cái tàn úa, cái sớm rụng đi, nhưng hẳn nhiên cũng sẽ có những quả ngọt, những chồi non...Dồn hết tâm trí vào những chiếc lá rụng, những bông hoa tàn, sao có thể nhận ra những điều tốt đẹp khác.

"Because tomorrow the sun will rise. Who knows what the tide could bring?" (Cast Away)