Thứ Tư, tháng 5 13, 2015

NHật ký lâm sàng: Ăn mắm ăn muối!

Hôm qua đi làm với triệu chứng nhiễm siêu vi, toàn thân ê ẩm nóng lạnh, đầu óc lâng lâng...trụ hết buổi sáng đã buộc miệng phán : "chiều nay chắc đuối lắm" ai ngờ...

Sáng qua trong khoa đã phát hiện đc 2 ...gia đình bị Brugada, đại diện 2 gia đình này là 2 ông đàn ông trẻ khỏe đang nằm viện, 1 trong 2 đang bị Chái Rạ nữa. Đến tua trực chiều thì cả 2 ông này đều lên cơn Rung thất, đẩy vào cái phòng bệnh năng vốn chỉ có 5 giường, người nhà hoảng sợ chen lúc nhúc, vì mới sáng họ còn không đồng ý đặt máy.

Mà đặt máy cũng không đơn giản, đơn vị nhịp học của bv hiện có ...3 người, trong đó 2 người là tui với 1 anh hơn tui 1 tuổi, đều chưa đc tự đặt, anh tự đặt đc thì đang ở ...Mỹ (hy vọng ảnh không trốn lại luôn ^^)

Ca bệnh lên cơn sau, sau khi vô phòng nặng, thì đều đều lên cơn thêm... 5 lần nữa >< VỚi công việc thường ngày đã quá tải, canh me cấp cứu Rung thất cho ông này làm mọi chuyện ngưng trệ. Thêm vào đó, gia đình ổng lại càng hoảng loạn hơn, Họ van xin đươc đặt máy. Giám đốc BV biết tình hình, nói là sẽ mời viện tim qua hỗ trợ...

Nhưng thông tin này chỉ trấn an đc người nhà, vì với tần suất lên cơn của ổng,  Cái máy phá rung (ICD) sẽ shock điện liên tục dẫn đến hoại tử cơ tim trầm trọng! Trưởng khoa gọi điện vào nói các BS phải khống chế cơn trước bằng cách điều trị yếu tố thúc đẩy, lúc đó tui cũng suy nghĩ phán đoán là điện giải, kiềm toan...chứ không biết chính xác, mấy cái đó ai cũng nghĩ đến nên hẳn nhiên là các anh chị cũng đã điều trị rồi, sự việc có vẻ bế tắc ở thời điểm giao ca. Một tua trực chiều ngắn ngủi nhưng mệt mỏi bàn bạc cho tua trực đêm khỏe mạnh như đầy lo sợ, không ai biết nếu ổng tiết tục vào cơn thì sẽ như thế nào. Lúc đó dù có máy cũng không đặt vào cho ông được, chưa kể lúc này người nhà sẽ dựa vào giải thích đặt máy trước đó để đổ lỗi nếu người nhà họ lên cơn và không qua được, bỗng nhiên lời giải thích đúng đắn của BS trước đó lại thành 1 cái bẫy đáng sợ cho chính họ. Lại 1 điều trớ trêu nữa của ngành nghề!


Những cơn hiếm hoi bắt được nhịp của BN, lúc thì giống nhanh thất (VT), có đoạn lại giống xoắn đỉnh (Torsade de Pointes). Cũng phải nói là do những cái monitor đều ở tình trang không đáng tin cậy cho lắm, cái thì lỏng điện cực, cái thì không tự in kết quả bất thường...Lúc đó tui mới thấy cái bv CR mà tui rất lấy làm thảm thương cho, nó "sang trọng" và "tiện nghi" tới mức nào. Tui mới hạ bậc BV xuống có 1 bậc trên xếp hạng cả nước, ngay thành phố lớn nhất mà đã như lên núi làm BS ^^

Tôi về được nhà đã gần 18h, chưa kịp bật đèn lên đã nằm vật xuống giường trong bóng tối nhẹ nhàng thân thuộc. Tìm sự tĩnh lặng như thế có vẻ là cách tiêu cực,  nhưng như thế lại đúng bản chất của tui hơn, môi trường náo loạn và chết chóc đó chưa bao giờ là tự nhiên với tui cả, sau những lúc như vậy, tui chỉ cần bóng tối, và mình.

Tỉnh dậy đã 21h, chưa ăn tối, mồ hôi ướt gối, ướt giường! Tại ngủ mệt quên cả mở cửa sổ, làm lại phí thêm 1 đống nước với điện giải ngày nào cũng xả ra ở BV. Cũng may đang ở nhà có bác gái, tỉnh dậy xuống mò vẫn có đồ ăn, ở một mình vẫn đảm bảo những giây phút tịch mịch trốn tránh thế gian như thế ấy, nhưng sau khi tỉnh dậy sẽ đau khổ đi kiếm cái ăn, thứ trần tục tàn nhẫn không thể khinh thường quá lâu được.

Tối đó định bụng sẽ đọc sách về Brugada, rồi soạn tiếp phần điều trị ngoại tâm thu (Premature Beats) cho anh kia thứ 6 trình. Nhưng chỉ mới cầm tờ tạp chí tim mạch học được trình dược viên cho lúc sáng lên là nằm vật ra đất ngủ ngon lành (lần này không leo đến giường nổi^^). Tỉnh dậy thấy khung cảnh không có gì thay đổi, vì đèn đã tắt đâu, và màn đêm vẫn bao trùm, 3h30 mà. Thất vọng với mấy cuốn textbook lừng lẫy như Braunwalds hay Hurst's, mình cần những thông tin hữu ích và thực tế, còn họ cứ viết giống như BS phải tới thư viện 1 tuần rồi đi làm 1 ngày vậy ><. Thảo nào mãi mà mình vẫn chẳng theo kịp ai ở BV. Tìm yếu tố khởi kích không có, chỉ toàn là cơ chế dài dòng, làm sao đọc kịp trong khi còn phải ních 1 bụng cơm, rồi khởi hành đi không trễ hơn 6h15, trưởng khoa còn gợi ý là "Sao không đi 5h?!"
Xin lỗi anh trưởng khoa, giờ em đã hiểu vì sao anh thiếu người :)

Sáng nay vô, chuẩn bị tinh thần cho nhưng kết quả tồi tệ (tính tui nó thế) thì hay quá, từ lúc đó ổng không lên cơn nào nữa, mọi người mệt nhưng không kiệt sức. Hóa ra do tư duy lởm khởm ngụy biện mà chúng ta bế tắc, thực ra K+ (potassium) đã bù đủ đâu, xét nghiệm (dù là khẩn) cũng mất nhiều giờ mới quay lại. Vậy là yếu tố thúc đẩy không đến nỗi quá bí ẩn. Dù sao cuốn Braunwalds danh tiếng cũng có chia sẻ 1 trang web khá thiết thực, thay cho phần lý thuyết dài dòng của mình: http://www.brugadadrugs.org/avoid/. Trả lời nhanh các câu hỏi cần thiết cho lâm sàng hóa ra bọn Mỹ cho lên web hết!

Đã sang tuần thứ 2, ngày thứ 3. Tui tự thấy là tốc độ đã cải thiện đáng kể, sức ì hành chính do mấy tháng trời đi làm dân xây dựng cũng bớt rồi. Nhưng trưởng khoa đòi cao hơn thế. Lúc ngồi gõ giấy xét nghiệm trước phòng bệnh nặng, anh ta nói nhẹ nhàng "Thịnh này là dân quý phái nè! Phải không Thịnh? Anh nhìn là biết. Nhưng em phải thích nghi lên. Qua đây em phải nhảy chỗ này chạy chỗ kia, phải chụp cái này dựt cái kia mới được!!!" Mèn ơi, đụng trúng cái nguyên tắc tui không thích, Nhưng đúng là tui phải thích nghi để tiến xa hơn.

Trưa nay không ngủ miếng nào, cũng vì ham bữa cơm miễn phí của trưởng khoa, khu này còn xa lạ với tui quá, căn tin với món cơm nguội ụp sẵn trên dĩa bắt đầu làm tui sợ rồi. Thầm cảm ơn giấc ngủ hoang dại đêm qua đã giúp triệu chứng siêu vi lướt qua, hôm nay chỉ phải bịt khẩu trang để giữ lại các cơn hắt xì phát tán bệnh liên tục. Mấy ông bà già phòng tui mà hưởng vào, rồi khởi phát viêm phổi bệnh viện thì tuần đầu tiên của tui thê thảm quá! May sau cũng cho họ về hết dần, ông lão 92t thì nói được sau cả tuần chỉ nằm há hốc ^^ còn bà cụ miền Bắc 99t thì khỏe đến nỗi ...chửi tui như con, nhưng tui cười "Bác chửi được là con mừng lắm! Bác đủ sức về rồi!" Hy vọng bả phá kỷ lục Guinness!

Còn cả đống câu hỏi lâm sàng sau 1 ngày làm việc miệt mài không nghỉ (thách cái nghề có học nào mà đau cả tay chân với óc ác như dị!) nhưng trong đầu nhiều thứ quá, viết bớt ra đây cho đỡ tràn ^^ Cái tựa đề là do đã lâu tui bị phát hiện ra cái tài... nói gở! Số tui cũng hay gở gở quai quái như thế. Nên mỗi lần nói xong mà xui thiệt lại chửi mình "Cái miêng ăn mắm ăn muối!"

Ai xui xui đọc thì ráng chịu ^^

Thứ Hai, tháng 5 11, 2015

Nhật kí lâm sàng: Hết tuần trăng mật!

Tuần thứ 2 làm bác sĩ lại bắt đầu bằng 1 giấc ngủ sớm mê man, đến độ không kịp tắt đèn và đánh răng rửa mặt, cứ thế mở mắt ra giữa đêm nồng oi bức, đã là 4h sáng. Loay hoay đã phải vội đi làm, không vội lắm, nhưng đủ để không kịp ôn bài vở gì.

Buổi sáng tuy đi sớm như vậy nhưng vẫn không kịp khám bệnh trước khi giao ban, đành ôm 1 núi hồ sơ khệ nệ vào phòng GB nghiên cứu. Phòng dịch vụ của khoa gì mà bệnh tiên lượng xấu, rồi bệnh tim bẩm sinh, kèm HIV...khỏi nói! Đến khám ca tim bẩm sinh kèm HIV đó, đã là ca cuối, thời gian gấp rút, vậy mà phải đứng nghe người nhà mắng vốn sinh viên. Chăm sóc đứa nhỏ bệnh tim bẩm sinh, khỏi nói người nhà đã có quá nhiều kinh nghiệm ở bệnh viện, hẳn là đã chứng kiến nhiều thế hệ sinh viên thực tập khác nhau. Nên nào là "tụm 5 tụm 7" "xầm xì to nhỏ trước mắt bn" rồi rút điện thoại chụp hình bn không xin phép" cuối cùng là "bị phản ứng chỉ...bỏ đi, không nói gì"...

Mình ngày trước chắc ko đến nổi vô duyên như thế, nhưng cũng đứng đó nghe cho hết, rồi giải thích, nói giúp cho các cô cậu nào đó, nào triệu chứng lạ, làm các em cuốn hút, quên mất chào hỏi, rồi có lẽ các em mới đi bv, chưa quen giao tiếp, còn nhút nhát...xong xuôi xin lỗi người nhà bn dùm luôn. Lát sau quay lại thấy GV PNT với tốp sv quây đông quây đỏ, không biết người nhà cho khám vậy, có nhờ chút cố gắng của mình không?!

Hồi y3, mình là chúa nhát, hỏi 1 hồi thấy thái độ người ta không thoải mái nữa, đã tìm cách kết thúc thăm khám, có lẽ vậy cho nên ít gặp bn thái độ quá sỗ sàng. Từ thời đó đi học đã khó chịu với cái mô hình "làm phiền người bệnh để lấy kinh nghiệm", trường mình mà còn không có bộ quy tắc ứng xử nào để phổ biến, thì chắc chẳng mấy trường có. Môi trường bv thì cứ như cái đáy chai, lắng đọng đâu toàn hoàn cảnh khó khăn, không đến thì cũng đang ở thời điểm khó chịu. Cho tất cả sv vào đó, sao đảm bảo không có những cô cậu xiteen đi đâu cũng như đi xem ca nhạc được. Từ cái thời khắc khổ bầm dập cũng ráng đứng thẳng đi qua đi lại trc mặt bn, rất nhanh người ta thấy dép lào, quần thể dục...rồi chiếm luôn ghế bn ngồi, rồi tiến tới ngồi ...luôn dưới đất >< Ai cũng phàn nàn vì thái độ bn ngày càng khó khăn, nhưng chẳng ai cố gắng làm bv trở nên bớt xô bồ hơn cả. Vậy là cái vòng luẩn quẩn lại bắt đầu...

Buổi trực chiều đầu tuần thứ 2 cũng đông hơn thường lệ, mà thường lệ là đã không có mấy thời gian rảnh, nên chiều nay mọi người gần như phát điên. Ngày còn ở CR, mọi người hay nói GĐ ít bệnh hơn nhiều, nhưng không ai nói khoa GĐ chỉ bằng 2/3 CR, mà bn nhập viện có thua gì?!
Thành ra khám phòng bệnh nặng chưa xong đã nghe í ới 2 ca nhập viện, 2 ca nhập viện chưa chẩn đoán ra đã nghe réo rắc đọc xét nghiệm mới mấy chồng...rồi cứ thế, thêm bệnh nhân với người nhà yêu sách đòi hỏi này nọ, cũng không có gì quá lố, nhưng chỉ phù hợp với bv thong thả ít người thôi, đằng này lo cho chuyện chuyên môn đã quá tải, nói chi đến chuyện dịch vụ. Mỗi lần ngồi giữa đống súp trộn nóng bỏng đó, tôi đều nhủ thầm "không có gì phải căng thẳng theo, ta không thuộc về nơi này mãi mãi..." Nhưng rồi...
Tôi mới vào khoa, chưa kí hợp đồng chính thức, kí gì cũng cần người có kinh nghiệm hơn kí lại. Nếu ko có ai làm việc đó thì tôi có siêng mấy cũng ko đem lại ích lợi gì, điều dưỡng sẽ không thực hiện y lệnh, công việc đình trệ giữa 1 núi công việc đã quá ngột ngạt. Ấy vậy mà thực, không ai muốn kí tên họ vào chỗ của tôi, ngay cả khi họ đã xem và xác nhận?!
Mà họ là ai, là đàn anh hơn tôi 1 khoá, rủ tôi qua làm chung; là đàn anh khác lớn hơn, mặt mũi khôi ngô, trẻ trung luôn cảm kích vì đc tôi khen trẻ; là đàn anh đồng hương PT của tôi, nhà anh cũng bán thuốc, chung nghề ba má tôi...không ai muốn kí, và thế là đình trệ...
Giữa cái không khí sôi động quá bất thường với 1 bệnh viện đó, tôi nhận ra mặc dù nhân lực của GĐ nhìn chung chuyên môn vững vàng và thái độ dễ mến hơn CR (do phần nhiều từ trường DHYD ra), họ cũng đang tồn tại ở chỗ làm nay với những chiến lược tương tự: cực kì ích kỷ và ranh ma!
Những chiêu trò ấy là gì: là luôn luôn giải thích bệnh rất nặng, sẽ chết bất cứ lúc nào; là luôn bắt người khác kí chịu trách nhiệm, là tránh mọi sự liên đới trách nhiệm có bằng chứng giấy tờ đến mình, dù rằng họ đã làm theo sách vở...
Trong những cuộc "dạy bảo" nhiệt tình của họ cho tôi, lính mới. Những chiêu trò ấy được ca tụng như chân lý quý báu đúc kết qua nhiều năm. Không thấy ai khuyến khích tôi, người mới phải ngay thẳng và dám chịu trách nhiệm về công việc của mình. Phàn nàn với cô điều dưỡng (không phải cô nào cũng tha được) họ chỉ nói 1 câu xanh rờn "rồi bác cũng sẽ như thế thôi!"

Trong đầu tôi chỉ có 2 câu hỏi:
- Những cách đó có thực sự là điều đúng đắn, để được lưu truyền vững chắc như vậy?!
- Tôi sẽ thực sự thành những người đàn ông đó sao? Chối bỏ trách nhiệm dù mình có khả năng gánh vác, đùn đẩy cho người khác không may không thể chối từ?!

Có lẽ tôi vẫn luôn là kẻ kém thích nghi, là kẻ đầu tiên bị chết khi cơn đại hồng thuỷ đến. Nhưng tôi không muốn thích nghi bằng cách làm mình hèn mọn đi.
Người Mỹ có 1 bài thơ khuyết danh nổi tiếng, với đại ý rằng dù muốn làm bất cứ điều nhỏ nhặt gì trên cõi đời này, chúng ta đều phải mạo hiểm nhiều hay ít, phải đối mặt với nguy cơ xảy ra những điều tệ hại hơn. Bản năng thông thường của con người là gìn giữ mình toàn mạng, vậy sao chúng ta lại mạo hiểm?!

Vì lẽ nếu không mạo hiểm, con người sẽ chẳng tiến thêm được 1 bước nào cả, sẽ chẳng trở thành cái gì, chẳng đi tới đâu cả. Ngay cả khi họ là những sinh vật ưu tú, những con người đầy tiềm năng...như các bs đàn anh của tôi. Tôi có lẽ còn nhiều điểm yếu, còn nhiều khiếm khuyết hơn họ, nhưng tôi không sẵn sàng thoả hiệp, không sẵn sàng ném bỏ đi bản ngã của mình. Rốc cuộc, dù cho môi trường đen tối này tạo ra sự chọn lọc xấu xa ấy, những người đó đều có lỗi, vì chỉ biết thích nghi hoàn hảo cho môi trường ấy mà không một lần vươn vai, ngửa cổ đặt dấu hỏi tại sao, tại sao chúng tôi lại để môi trường ấy tiếp tục, tại sao hết thế hệ này đến thế hệ khác, người ta tự triệt tiêu đi cơ hội sống đàng hoàng ngay thẳng của con cháu mình, trong khi không bao giờ dám nhìn vào mắt chúng mà khẳng định:"mày phải học theo điều đó đi!"
Nếu sâu thẳm bên trong chúng ta, đều biết điều đó là tội lỗi, sau chúng ta vẫn để chúng kéo dài?!

"Only a person who takes risks is free."
(The Dilemma)
Yên ổn trong sự thích nghi hèn mọn ấy, chúng ta có phải là người tự do?!

This Day In History

Did you know?