NHật ký lâm sàng: Ăn mắm ăn muối!

Hôm qua đi làm với triệu chứng nhiễm siêu vi, toàn thân ê ẩm nóng lạnh, đầu óc lâng lâng...trụ hết buổi sáng đã buộc miệng phán : "chiều nay chắc đuối lắm" ai ngờ...

Sáng qua trong khoa đã phát hiện đc 2 ...gia đình bị Brugada, đại diện 2 gia đình này là 2 ông đàn ông trẻ khỏe đang nằm viện, 1 trong 2 đang bị Chái Rạ nữa. Đến tua trực chiều thì cả 2 ông này đều lên cơn Rung thất, đẩy vào cái phòng bệnh năng vốn chỉ có 5 giường, người nhà hoảng sợ chen lúc nhúc, vì mới sáng họ còn không đồng ý đặt máy.

Mà đặt máy cũng không đơn giản, đơn vị nhịp học của bv hiện có ...3 người, trong đó 2 người là tui với 1 anh hơn tui 1 tuổi, đều chưa đc tự đặt, anh tự đặt đc thì đang ở ...Mỹ (hy vọng ảnh không trốn lại luôn ^^)

Ca bệnh lên cơn sau, sau khi vô phòng nặng, thì đều đều lên cơn thêm... 5 lần nữa >< VỚi công việc thường ngày đã quá tải, canh me cấp cứu Rung thất cho ông này làm mọi chuyện ngưng trệ. Thêm vào đó, gia đình ổng lại càng hoảng loạn hơn, Họ van xin đươc đặt máy. Giám đốc BV biết tình hình, nói là sẽ mời viện tim qua hỗ trợ...

Nhưng thông tin này chỉ trấn an đc người nhà, vì với tần suất lên cơn của ổng,  Cái máy phá rung (ICD) sẽ shock điện liên tục dẫn đến hoại tử cơ tim trầm trọng! Trưởng khoa gọi điện vào nói các BS phải khống chế cơn trước bằng cách điều trị yếu tố thúc đẩy, lúc đó tui cũng suy nghĩ phán đoán là điện giải, kiềm toan...chứ không biết chính xác, mấy cái đó ai cũng nghĩ đến nên hẳn nhiên là các anh chị cũng đã điều trị rồi, sự việc có vẻ bế tắc ở thời điểm giao ca. Một tua trực chiều ngắn ngủi nhưng mệt mỏi bàn bạc cho tua trực đêm khỏe mạnh như đầy lo sợ, không ai biết nếu ổng tiết tục vào cơn thì sẽ như thế nào. Lúc đó dù có máy cũng không đặt vào cho ông được, chưa kể lúc này người nhà sẽ dựa vào giải thích đặt máy trước đó để đổ lỗi nếu người nhà họ lên cơn và không qua được, bỗng nhiên lời giải thích đúng đắn của BS trước đó lại thành 1 cái bẫy đáng sợ cho chính họ. Lại 1 điều trớ trêu nữa của ngành nghề!

Những cơn hiếm hoi bắt được nhịp của BN, lúc thì giống nhanh thất (VT), có đoạn lại giống xoắn đỉnh (Torsade de Pointes). Cũng phải nói là do những cái monitor đều ở tình trang không đáng tin cậy cho lắm, cái thì lỏng điện cực, cái thì không tự in kết quả bất thường...Lúc đó tui mới thấy cái bv CR mà tui rất lấy làm thảm thương cho, nó "sang trọng" và "tiện nghi" tới mức nào. Tui mới hạ bậc BV xuống có 1 bậc trên xếp hạng cả nước, ngay thành phố lớn nhất mà đã như lên núi làm BS ^^

Tôi về được nhà đã gần 18h, chưa kịp bật đèn lên đã nằm vật xuống giường trong bóng tối nhẹ nhàng thân thuộc. Tìm sự tĩnh lặng như thế có vẻ là cách tiêu cực,  nhưng như thế lại đúng bản chất của tui hơn, môi trường náo loạn và chết chóc đó chưa bao giờ là tự nhiên với tui cả, sau những lúc như vậy, tui chỉ cần bóng tối, và mình.

Tỉnh dậy đã 21h, chưa ăn tối, mồ hôi ướt gối, ướt giường! Tại ngủ mệt quên cả mở cửa sổ, làm lại phí thêm 1 đống nước với điện giải ngày nào cũng xả ra ở BV. Cũng may đang ở nhà có bác gái, tỉnh dậy xuống mò vẫn có đồ ăn, ở một mình vẫn đảm bảo những giây phút tịch mịch trốn tránh thế gian như thế ấy, nhưng sau khi tỉnh dậy sẽ đau khổ đi kiếm cái ăn, thứ trần tục tàn nhẫn không thể khinh thường quá lâu được.

Tối đó định bụng sẽ đọc sách về Brugada, rồi soạn tiếp phần điều trị ngoại tâm thu (Premature Beats) cho anh kia thứ 6 trình. Nhưng chỉ mới cầm tờ tạp chí tim mạch học được trình dược viên cho lúc sáng lên là nằm vật ra đất ngủ ngon lành (lần này không leo đến giường nổi^^). Tỉnh dậy thấy khung cảnh không có gì thay đổi, vì đèn đã tắt đâu, và màn đêm vẫn bao trùm, 3h30 mà. Thất vọng với mấy cuốn textbook lừng lẫy như Braunwalds hay Hurst's, mình cần những thông tin hữu ích và thực tế, còn họ cứ viết giống như BS phải tới thư viện 1 tuần rồi đi làm 1 ngày vậy ><. Thảo nào mãi mà mình vẫn chẳng theo kịp ai ở BV. Tìm yếu tố khởi kích không có, chỉ toàn là cơ chế dài dòng, làm sao đọc kịp trong khi còn phải ních 1 bụng cơm, rồi khởi hành đi không trễ hơn 6h15, trưởng khoa còn gợi ý là "Sao không đi 5h?!"

Xin lỗi anh trưởng khoa, giờ em đã hiểu vì sao anh thiếu người :)

Sáng nay vô, chuẩn bị tinh thần cho nhưng kết quả tồi tệ (tính tui nó thế) thì hay quá, từ lúc đó ổng không lên cơn nào nữa, mọi người mệt nhưng không kiệt sức. Hóa ra do tư duy lởm khởm ngụy biện mà chúng ta bế tắc, thực ra K+ (potassium) đã bù đủ đâu, xét nghiệm (dù là khẩn) cũng mất nhiều giờ mới quay lại. Vậy là yếu tố thúc đẩy không đến nỗi quá bí ẩn. Dù sao cuốn Braunwalds danh tiếng cũng có chia sẻ 1 trang web khá thiết thực, thay cho phần lý thuyết dài dòng của mình: http://www.brugadadrugs.org/avoid/. Trả lời nhanh các câu hỏi cần thiết cho lâm sàng hóa ra bọn Mỹ cho lên web hết!

Đã sang tuần thứ 2, ngày thứ 3. Tui tự thấy là tốc độ đã cải thiện đáng kể, sức ì hành chính do mấy tháng trời đi làm dân xây dựng cũng bớt rồi. Nhưng trưởng khoa đòi cao hơn thế. Lúc ngồi gõ giấy xét nghiệm trước phòng bệnh nặng, anh ta nói nhẹ nhàng "Thịnh này là dân quý phái nè! Phải không Thịnh? Anh nhìn là biết. Nhưng em phải thích nghi lên. Qua đây em phải nhảy chỗ này chạy chỗ kia, phải chụp cái này dựt cái kia mới được!!!" Mèn ơi, đụng trúng cái nguyên tắc tui không thích, Nhưng đúng là tui phải thích nghi để tiến xa hơn.

Trưa nay không ngủ miếng nào, cũng vì ham bữa cơm miễn phí của trưởng khoa, khu này còn xa lạ với tui quá, căn tin với món cơm nguội ụp sẵn trên dĩa bắt đầu làm tui sợ rồi. Thầm cảm ơn giấc ngủ hoang dại đêm qua đã giúp triệu chứng siêu vi lướt qua, hôm nay chỉ phải bịt khẩu trang để giữ lại các cơn hắt xì phát tán bệnh liên tục. Mấy ông bà già phòng tui mà hưởng vào, rồi khởi phát viêm phổi bệnh viện thì tuần đầu tiên của tui thê thảm quá! May sau cũng cho họ về hết dần, ông lão 92t thì nói được sau cả tuần chỉ nằm há hốc ^^ còn bà cụ miền Bắc 99t thì khỏe đến nỗi ...chửi tui như con, nhưng tui cười "Bác chửi được là con mừng lắm! Bác đủ sức về rồi!" Hy vọng bả phá kỷ lục Guinness!

Còn cả đống câu hỏi lâm sàng sau 1 ngày làm việc miệt mài không nghỉ (thách cái nghề có học nào mà đau cả tay chân với óc ác như dị!) nhưng trong đầu nhiều thứ quá, viết bớt ra đây cho đỡ tràn ^^ Cái tựa đề là do đã lâu tui bị phát hiện ra cái tài... nói gở! Số tui cũng hay gở gở quai quái như thế. Nên mỗi lần nói xong mà xui thiệt lại chửi mình "Cái miêng ăn mắm ăn muối!"

Ai xui xui đọc thì ráng chịu ^^

Nhật kí lâm sàng: Hết tuần trăng mật!

Tuần thứ 2 làm bác sĩ lại bắt đầu bằng 1 giấc ngủ sớm mê man, đến độ không kịp tắt đèn và đánh răng rửa mặt, cứ thế mở mắt ra giữa đêm nồng oi bức, đã là 4h sáng. Loay hoay đã phải vội đi làm, không vội lắm, nhưng đủ để không kịp ôn bài vở gì.

Buổi sáng tuy đi sớm như vậy nhưng vẫn không kịp khám bệnh trước khi giao ban, đành ôm 1 núi hồ sơ khệ nệ vào phòng GB nghiên cứu. Phòng dịch vụ của khoa gì mà bệnh tiên lượng xấu, rồi bệnh tim bẩm sinh, kèm HIV...khỏi nói! Đến khám ca tim bẩm sinh kèm HIV đó, đã là ca cuối, thời gian gấp rút, vậy mà phải đứng nghe người nhà mắng vốn sinh viên. Chăm sóc đứa nhỏ bệnh tim bẩm sinh, khỏi nói người nhà đã có quá nhiều kinh nghiệm ở bệnh viện, hẳn là đã chứng kiến nhiều thế hệ sinh viên thực tập khác nhau. Nên nào là "tụm 5 tụm 7" "xầm xì to nhỏ trước mắt bn" rồi rút điện thoại chụp hình bn không xin phép" cuối cùng là "bị phản ứng chỉ...bỏ đi, không nói gì"...

Mình ngày trước chắc ko đến nổi vô duyên như thế, nhưng cũng đứng đó nghe cho hết, rồi giải thích, nói giúp cho các cô cậu nào đó, nào triệu chứng lạ, làm các em cuốn hút, quên mất chào hỏi, rồi có lẽ các em mới đi bv, chưa quen giao tiếp, còn nhút nhát...xong xuôi xin lỗi người nhà bn dùm luôn. Lát sau quay lại thấy GV PNT với tốp sv quây đông quây đỏ, không biết người nhà cho khám vậy, có nhờ chút cố gắng của mình không?!

Hồi y3, mình là chúa nhát, hỏi 1 hồi thấy thái độ người ta không thoải mái nữa, đã tìm cách kết thúc thăm khám, có lẽ vậy cho nên ít gặp bn thái độ quá sỗ sàng. Từ thời đó đi học đã khó chịu với cái mô hình "làm phiền người bệnh để lấy kinh nghiệm", trường mình mà còn không có bộ quy tắc ứng xử nào để phổ biến, thì chắc chẳng mấy trường có. Môi trường bv thì cứ như cái đáy chai, lắng đọng đâu toàn hoàn cảnh khó khăn, không đến thì cũng đang ở thời điểm khó chịu. Cho tất cả sv vào đó, sao đảm bảo không có những cô cậu xiteen đi đâu cũng như đi xem ca nhạc được. Từ cái thời khắc khổ bầm dập cũng ráng đứng thẳng đi qua đi lại trc mặt bn, rất nhanh người ta thấy dép lào, quần thể dục...rồi chiếm luôn ghế bn ngồi, rồi tiến tới ngồi ...luôn dưới đất >< Ai cũng phàn nàn vì thái độ bn ngày càng khó khăn, nhưng chẳng ai cố gắng làm bv trở nên bớt xô bồ hơn cả. Vậy là cái vòng luẩn quẩn lại bắt đầu...

Buổi trực chiều đầu tuần thứ 2 cũng đông hơn thường lệ, mà thường lệ là đã không có mấy thời gian rảnh, nên chiều nay mọi người gần như phát điên. Ngày còn ở CR, mọi người hay nói GĐ ít bệnh hơn nhiều, nhưng không ai nói khoa GĐ chỉ bằng 2/3 CR, mà bn nhập viện có thua gì?!

Thành ra khám phòng bệnh nặng chưa xong đã nghe í ới 2 ca nhập viện, 2 ca nhập viện chưa chẩn đoán ra đã nghe réo rắc đọc xét nghiệm mới mấy chồng...rồi cứ thế, thêm bệnh nhân với người nhà yêu sách đòi hỏi này nọ, cũng không có gì quá lố, nhưng chỉ phù hợp với bv thong thả ít người thôi, đằng này lo cho chuyện chuyên môn đã quá tải, nói chi đến chuyện dịch vụ. Mỗi lần ngồi giữa đống súp trộn nóng bỏng đó, tôi đều nhủ thầm "không có gì phải căng thẳng theo, ta không thuộc về nơi này mãi mãi..." Nhưng rồi...

Tôi mới vào khoa, chưa kí hợp đồng chính thức, kí gì cũng cần người có kinh nghiệm hơn kí lại. Nếu ko có ai làm việc đó thì tôi có siêng mấy cũng ko đem lại ích lợi gì, điều dưỡng sẽ không thực hiện y lệnh, công việc đình trệ giữa 1 núi công việc đã quá ngột ngạt. Ấy vậy mà thực, không ai muốn kí tên họ vào chỗ của tôi, ngay cả khi họ đã xem và xác nhận?!

Mà họ là ai, là đàn anh hơn tôi 1 khoá, rủ tôi qua làm chung; là đàn anh khác lớn hơn, mặt mũi khôi ngô, trẻ trung luôn cảm kích vì đc tôi khen trẻ; là đàn anh đồng hương PT của tôi, nhà anh cũng bán thuốc, chung nghề ba má tôi...không ai muốn kí, và thế là đình trệ...

Giữa cái không khí sôi động quá bất thường với 1 bệnh viện đó, tôi nhận ra mặc dù nhân lực của GĐ nhìn chung chuyên môn vững vàng và thái độ dễ mến hơn CR (do phần nhiều từ trường DHYD ra), họ cũng đang tồn tại ở chỗ làm nay với những chiến lược tương tự: cực kì ích kỷ và ranh ma!

Những chiêu trò ấy là gì: là luôn luôn giải thích bệnh rất nặng, sẽ chết bất cứ lúc nào; là luôn bắt người khác kí chịu trách nhiệm, là tránh mọi sự liên đới trách nhiệm có bằng chứng giấy tờ đến mình, dù rằng họ đã làm theo sách vở...

Trong những cuộc "dạy bảo" nhiệt tình của họ cho tôi, lính mới. Những chiêu trò ấy được ca tụng như chân lý quý báu đúc kết qua nhiều năm. Không thấy ai khuyến khích tôi, người mới phải ngay thẳng và dám chịu trách nhiệm về công việc của mình. Phàn nàn với cô điều dưỡng (không phải cô nào cũng tha được) họ chỉ nói 1 câu xanh rờn "rồi bác cũng sẽ như thế thôi!"

Trong đầu tôi chỉ có 2 câu hỏi:

- Những cách đó có thực sự là điều đúng đắn, để được lưu truyền vững chắc như vậy?!

- Tôi sẽ thực sự thành những người đàn ông đó sao? Chối bỏ trách nhiệm dù mình có khả năng gánh vác, đùn đẩy cho người khác không may không thể chối từ?!

Có lẽ tôi vẫn luôn là kẻ kém thích nghi, là kẻ đầu tiên bị chết khi cơn đại hồng thuỷ đến. Nhưng tôi không muốn thích nghi bằng cách làm mình hèn mọn đi.

Người Mỹ có 1 bài thơ khuyết danh nổi tiếng, với đại ý rằng dù muốn làm bất cứ điều nhỏ nhặt gì trên cõi đời này, chúng ta đều phải mạo hiểm nhiều hay ít, phải đối mặt với nguy cơ xảy ra những điều tệ hại hơn. Bản năng thông thường của con người là gìn giữ mình toàn mạng, vậy sao chúng ta lại mạo hiểm?!

Vì lẽ nếu không mạo hiểm, con người sẽ chẳng tiến thêm được 1 bước nào cả, sẽ chẳng trở thành cái gì, chẳng đi tới đâu cả. Ngay cả khi họ là những sinh vật ưu tú, những con người đầy tiềm năng...như các bs đàn anh của tôi. Tôi có lẽ còn nhiều điểm yếu, còn nhiều khiếm khuyết hơn họ, nhưng tôi không sẵn sàng thoả hiệp, không sẵn sàng ném bỏ đi bản ngã của mình. Rốc cuộc, dù cho môi trường đen tối này tạo ra sự chọn lọc xấu xa ấy, những người đó đều có lỗi, vì chỉ biết thích nghi hoàn hảo cho môi trường ấy mà không một lần vươn vai, ngửa cổ đặt dấu hỏi tại sao, tại sao chúng tôi lại để môi trường ấy tiếp tục, tại sao hết thế hệ này đến thế hệ khác, người ta tự triệt tiêu đi cơ hội sống đàng hoàng ngay thẳng của con cháu mình, trong khi không bao giờ dám nhìn vào mắt chúng mà khẳng định:"mày phải học theo điều đó đi!"

Nếu sâu thẳm bên trong chúng ta, đều biết điều đó là tội lỗi, sau chúng ta vẫn để chúng kéo dài?!

"Only a person who takes risks is free."

(The Dilemma)

Yên ổn trong sự thích nghi hèn mọn ấy, chúng ta có phải là người tự do?!

Ngày nghỉ của người không đi chơi lễ,

Phải nói trước luôn là định nghĩa "chơi lễ" ở đây nghĩa là đi du lịch. Chắc bây giờ không có nhiều người đi chơi lễ bằng cách xem mít tinh! Kì này năm ngoái tôi đã có một chuyến đi hết sức đáng nhớ với chiếc xe máy, nhưng năm nay sau lễ sẽ có nhiều thay đổi, nên có nhiều thứ phải chuẩn bị. Hơn nữa, lễ lạc đồng nghĩa với ngưng trệ, nên cả ngày hôm nay tôi chủ yếu ở ngoài đường.

Đầu tiên là rửa ảnh. Tiệm ảnh thì nằm trong đường Nguyễn Huệ, thế là được một phen chiêm ngưỡng diện mạo mới của nơi sắp thành phố đi bộ. Lúc đó là giữa trưa, mặc dù cố gắng lát đường bằng gạch, nhưng khí hậu thì hoàn toàn không ủng hộ việc đi bộ này. Những gốc cây được đem đến thậm chí cũng không hứa hẹn nhiều bóng mát trong tương tai. Còn tôi bắt đầu thấy nhớ vòng xoay với liễu rủ năm nào.

Ngược với cái UBND phường mới hôm nay đã đóng cửa, TT Sách thiết bị trường học vẫn hoạt động, mặc dù cái không khí hoạt động ngày thường vốn đã êm ả quá sức. Tôi thích cái không khí đó, mặc dù nó hơi "đi ngược chiều" nhưng rất dễ chịu, ngoài việc có nhiều mặt hàng độc không có ở mấy nhà sách sầm uất khác thì bạn cũng ít bị nhức mắt bởi quá nhiều đầu sách nhảm nhí phục vụ thị trường, theo tôi đoán, đó không phải tiêu chí chính của mấy chỗ như thế này! Dù sao tôi đã biết né không mua bút lông màu đỏ - đen ở đây nữa, khó mà chùi ra loại mực này (có lẽ chúng cũng là những chứng nhân lịch sử?!).

Sống ở khu này gần 2 năm, đây mới là lần đầu tiên đi bơi ở hồ Kỳ Hòa, cũng nhờ  cái voucher rẻ quá rẻ. Sau khi gửi xe, phải đi bộ lòng vòng bở hơi tai mới tìm ra hồ bơi trong cái khu "phức hợp" lộn xộn ấy. Cứ mỗi khi nghĩ về cái khu đất bạc ngàn giữa quận trung tâm, trải trên rất nhiều con đường, là phức hợp của đủ loại hình dịch vụ lẻ tẻ không liên quan đến nhau: từ bãi đỗ xe 4 bánh cho đến quán phở ăn sáng, từ nhà hàng đủ loại từ dân dã đến sang trọng, mặt tiền hay ẩn mình giữa khuôn viên hay quán nhậu sầm uất, đó là chưa kể đến các sân quần vợt, sân cỏ nhân tạo, sân bắn súng sơn, phòng gym và dĩ nhiên là 1 cái hồ bơi khó kiếm...tôi lại không khỏi tò mò. Sau một hồi ngụp lặn trong làn nước có tầm nhìn xa dưới 100...cm, tôi ra về với những câu hỏi đại loại như "mấy mươi năm qua..."

Trong dòng suy nghĩ đó, tôi leo lên xe máy sau bữa cơm, chạy đến đầu hẻm đã thấy một bác tóc bạc trong bộ đồng phục màu xanh lá nhợt nhạt như từ thời ăn bo bo cơm độn, dẫu sao đó còn là màu lá, gần đây thấy nhiều đồng phục màu xanh nhưng có vẻ của lá bị đột biến, hay lá... nhựa mới xanh kiểu đó được. Vui cái là bác này ngồi sau xe máy, cầm 1 cây cờ...Chạy tiếp tới Ngô Thời Nhiệm, đang trong hẻm bịt bùng, bỗng đâu lại vang lên giai điệu bừng bừng khí thế. Quả thực mấy cái loa rè đó vẫn lẩn quất đâu đó ngay giữa cái thành phố nhộn nhịp ấy. Nhưng dẫu cho sống dai như vậy, âm thanh của nó cũng dễ dàng bị nhịp sống ngày thường gạt ra thôi. Sự thật là thứ thường tồn tại trong yên lặng, ít khi cần bất cứ sự gân guốc gồng mình nào.

Ra khỏi mấy con hẻm yên ả đó, lại gặp ngay người quen Kẹt xe! Dòng người cuồn cuộn thờ ơ lướt qua trước dinh Độc lập lại dồn hết về ngã Đồng Khởi, chắc hẳn chẳng có mấy kẻ tình cờ bị mắc kẹt như tôi, tôi chỉ cần đi tới tiệm ảnh quen thuộc.
Không may là về đêm đường Nguyễn Huệ được tổ chức như phố đi bộ thật. Chỗ để xe nào tôi biết cũng nằm trong mấy hẻm cấm, phải rong ruổi tiếp đến tận Ngô Đức Kế gửi xe, trong 1 cái nhà tạm bợ được đắp xi măng vội vã thành 1 khu gửi xe 2 tầng. Nó cực kì hiểm trở, nhất là cho xe số phải leo lên leo xuống theo 1 lối quanh dốc nhỏ hẹp, xà nhà chỉ cách sàn tầng 2 có 1,6m, tôi nghĩ Sylvester Stallon nên đến đó để quay Expendable 4.

10k là một khoản đắt đỏ để đi lấy vài tấm ảnh, nhưng nếu nghĩ nhờ đó mà bạn được đi bộ trên 1 công trình hoàng tráng vốn sẽ đè lên đầu con cháu bạn thêm 1 đống nợ thì cũng... không đến nỗi nào. Sự đông đúc náo nhiệt trên đường Nguyễn Huệ làm tôi phải suy nghĩ lại định nghĩa chơi lễ của mình. Đâu đâu cũng thấy các cô gái đang giơ... gậy tự sướng. Tôi thì không khỏi buồn cười khi nghĩ rằng đang có một đám đông lớn giữa trung tâm thành phố trang bị đầy "gậy gộc" ^^ Đằng chỗ có chỗ lên xuống giống như cổng vào của trạm tàu điện ngầm sau này, người ta bu đông đỏ. Thú thật là tôi cũng chưa có dịp đi tàu điện ngầm ngoài đời nên đến xem qua, làm sao mà hoàn thành nhanh vậy được?! Hóa ra đám đông hiếu kì đó cố chen chúc xuống lối đó đề vào toilet (!?) Tôi không có cơ hội chiêm ngưỡng nhưng với chừng ấy người xem, hẳn là 1 cái toilet rất đẹp.

Trung tâm đường - phố đi bộ Nguyễn Huệ là một khu phun nước nhỏ, với đèn chiếu làm cái cột nước nhiều màu sắc.  Chỉ vậy thôi nhưng quanh đó là 1 vòng tròn người lô nhô nhiều lớp, tựa như 1 bộ lạc cổ xưa quây quanh ngọn lửa, bị mê hoặc bởi câu chuyện của già làng. Lúc về nhà trên FB có người bạn bảo đó là công trình nhạc nước nghệ thuật tiêu tốn nhiều của cải. Tôi mới nhận ra mấy bài nhạc cách mệnh hùng tráng lúc đó làm nền! Quả thực là tôi đã phí 10k gửi xe đi bộ khi bỏ qua màn trình diễn này!

Trên đường về, tôi nhận ra điểm tôi thích nhất về phố đi bộ đó là không có khói xe, quả thật, đi ra khỏi đường Nguyễn Huệ, nhận ra ngay cái mùi vị đặc quánh đó. Không hiểu sao tôi lại thấy nó làm mình tỉnh táo, cơ bắp răn rỏi hẳn lên. Nên có ai đó nghiên cứu xem khói bụi này có ích gì cho sự "thức tỉnh"?!

Dù sao đường Nguyễn Huệ vẫn không giống phố đi bộ. Con đường rộng thẳng tắp đó, với ít vật cản, không chia làn xe, không vòng xoay, không bóng mát u tịch...gần như 1 cái quảng trường, 1 cái SG không thực sư có. Vậy nếu quảng trường hay được nhìn nhận như một sân khấu lớn cho các sự kiện lịch sử, thì giờ SG đã có nó rồi, thiếu chăng là 1 vở kịch lớn nữa mà thôi.

PS: Tôi vẫn quá nhớ cái vòng xoay nhỏ trước UBND thành phố, xung quang đều là những tòa nhà biểu tượng, như thương xá Tax hay nhà hát lớn, SG mà tôi biết không có nhiều sự thơ mộng, nên góc nhỏ này rất đáng nhớ với tôi. Hơn nữa, từ những ngày vào SG nhận thưởng, rồi thời đi học ĐH...tôi có khá nhiều kỷ niệm với vòng xoay này. Cũng may trong những ngày sau khi tốt nghiệp, tôi đã kịp ghi lại 1 ít hình ảnh ở đó.

Xẻo Quýt - Làng Hoa Sa Đéc.

Tour Xẻo Quýt - Làng Hoa Sa Đéc.

Có câu châm ngôn đại loại như sự quan trọng của một số việc ko phải ở tầm vóc  mà ở tính kịp thời của nó.
Chuyến du lịch này cũng vậy, sau vài tuần tâm trạng bấp bênh, kết thúc bằng cao trào 6.1, nhiều lúc muốn bỏ hết mọi công chuyện dang dở thì ngày 7.1 được đi du lịch. Một tour tổ chức năm có hai lần, ngay dịp cận Tết. Quả là cứu rỗi...

Khi giật mình tỉnh dậy lúc xe đang bon bon trên cao tốc SG- Trung Lương, cảnh vật hai bên đường chìm trong sương mù. Cố gắng chụp lại qua cửa kính của xe nhưng thất bại, kính xe cũng mờ mờ một lớp sương dày. Đang mùa lạnh, nhưng cũng cảnh tượng như vậy, gặp trên cao tốc SG - Long Thành năm ngoái, lúc chẳng lạnh gì. Đành để dành lúc nào đó tự đi tìm hiểu.



Xe dừng ăn sáng ở Mekong Rest Stop Tiền Giang, một điểm dừng chân đẹp  như cái resort, rồi tiếp tục lăn bánh về hướng Cao Lãnh, nơi tôi lần đầu được ngồi xuồng ba lá thưởng ngoạn rừng tràm.

Khu căn cứ Xẻo Quýt , thời chiến là nơi tỉnh ủy tỉnh Đồng Tháp đóng quân, nay trở thành một địa điểm du lịch nhộn nhịp; không phải nhờ "bề dày lịch sử" mà nhờ cảm giác chông chênh chiêm ngưỡng rừng cây xanh mướt trôi qua trên đầu. Hy vọng lúc nào đó được thử chèo xuồng đi vòng vòng rừng tràm chơi.


Buổi trưa đoàn ăn uống nghỉ ngơi tại đầm sen bát ngát, tuy nhiên lúc ấy không phải là thời điểm thuận lợi để chụp hình. Mùa này cũng không có nhiều sen. Leo lên một cái chòi nên cũng có vài tấm bao quát.

Buổi chiều đi thăm Gò Tháp, cụm di tích cấp quốc gia. Cũng như các di tích văn hóa khác trên đất nước, người xem phải... vắt kiệt trí tưởng tượng. Những đền đài thành tháp ngày xưa nay cơ bản chỉ còn... đất và đá. Đáng tiếc hơn, hầu hết nguyên nhân tàn lụi các di tích ở nước ta không phải là thời gian. Trên di tích Gò tháp Mười từng có một ngôi tháp 10 tầng tên là... Tháp Mười xây và tồn tại một thời gian ngắn ngủi dưới chế độ VNCH, người ta cũng thừa nhận một cách thật thà (hay là khoe mẽ?!) là tháp này bị đặc công đánh sập do có vị trí quan sát thuận lợi. Năm 1998, khu vực này được phong danh hiệu "Di tích quốc gia". Sau đó nhờ ảnh chụp từ thời trước, người ta lại kể về tòa tháp này như một công trình đồ sộ...



Những thứ còn sót lại cũng khiến người ta phải thở dài. Thứ duy nhất chỉn chu ở những khu vực đang  khai quật là lời nhắc "Không chụp ảnh", còn lại có thể thấy phong cách "nông nhàn" ở mọi nơi, y như một công trình xây dựng. Kế bên một khoảng đất rộng được giới thiệu là tìm thấy nhiều hiện vật liên quan đến thần mặt trời Surya là nhiều lán trại tạm bợ với các... dàn phơi đồ. Cạnh bên các hố vuông khai quật là những hố vuông y như thế như nghi ngút khói... xử lý rác. Bên dưới nền các khu di tích được xây vòng thành tham quan là ...rất nhiều rác. Và mái che được đầu tư công phu bên trên các di tích này thì hầu như ko cho ánh sáng lọt vào! Có lẽ hơn 100 tỷ đồng mà NN đầu tư vào di tích cấp quốc gia (Theo trang của cục di sản là "di tích quốc gia đặc biệt" (1)) này trong 10 năm qua đã đặt hết vào con đường lát đá granite dài 1km từ cổng vào và những miếu thờ cho các danh tướng Đồng Tháp. Có lẽ khảo cổ cũng không phải thế mạnh của một đất nước đã bị cày xới quá nhiều.

Buổi tối ở Cao Lãnh khá ngắn ngủi. Sau một ngày đi bộ và một cố gắng vô vọng tìm một điểm chợ đêm tấp nập, tôi chìm vào giấc ngủ nhanh chóng. Nhưng nói thế không có nghĩa đây là một thành phố hoàn toàn yên bình. Tiệc tất niên dưới tầng trệt khách sạn trở thành một màn biểu diễn nhạc sống, quá sống động ngay cả khi bạn đóng hết cửa phòng(!)

 Điểm chính của chuyến đi đến vào sáng hôm sau. Những người nông dân tự hào vựa hoa Sa Đéc là nguồn cung cấp Cúc mâm xôi cho thi trường Tết cả nước, nhờ chất phù sa đặc biệt từ sông Tiền. Họ đón thương lái từ Cần Thơ cho đến... Hà Nội. Cảnh những dàn hoa chất bạt ngàn trên các ruộng nước hay lạch nước len lỏi bên dưới thật thơ mộng. Tính cách Nam Bộ của nhà vườn cũng khiến việc đi chụp ảnh thoải mái hơn. Tuy nhiên, cũng như đầm sen hôm trước, việc đi theo đoàn khiến các yếu tố cho việc chụp ảnh đều không thuận lợi. Có lẽ những chuyến đi tour chỉ giúp ta có định hình cho những chuyến rong ruổi sắp tới.

Cũng trong buổi sáng, tôi được ghé thăm nhà cổ Huỳnh Thủy Lê (2). Nói là cổ nhưng nó là nhà từ thời Pháp thuộc. Có lẽ bấy nhiêu là đủ "cổ" ở một nơi lắm biến động, chuyển dời. Nhà này nổi tiếng vì gắn với mối tình của nhà văn Marguerite Duras được kể lại trong tác phẩm "L'Amant" (1984) sau này có dựng thành film. Tuy nhiên film quay ở nhà cổ Bình Thủy do lúc ấy căn nhà này vẫn là trụ sở ...Công An kinh tế(?!) nên tôi đoán du khách quốc tế tìm đến căn nhà này do ảnh hưởng của cuốn sách hơn. Bà Duras viết về mối tình đầu lúc còn là một cô bé mới 15t, đi học xa nhà... khi đã gần 70t. Có lẽ sau chừng ấy thời gian, người ta mới đủ hiểu biết để viết về tình yêu? Thảo nào...

Mà thật ra thì tôi quan tâm đến lối kiến trúc của căn nhà vừa Đông vừa Âu này hơn. Tình yêu là thứ vớ vẩn mà. Tôi luôn muốn tìm hiểu kỹ về tính thực tế của kiến trúc thời trước, khi người ta xây dựng các công trình còn hòa quyện và phù hợp với tự nhiên. Thời nay người ta quá tự tin với sức mạnh của gas làm lạnh và lớp vỏ ngoài công trình có vẻ tân kì.

Điều thú vị không thể không nhắc đến là anh hướng dẫn viên của căn nhà này cứ nhắc lại hết lần này đến lần khác, đúng là hết lần này đến lần khác như sợ ai đó bỏ sót, rằng "Thật may mắn trong suốt hơn 30 năm dùng làm trụ sở công an, đồ đạc trong căn nhà vẫn... còn nguyên!" Quả là mai mỉa.

Địa điểm cuối được ghé qua cũng là một điểm độc đáo của tour, vườn quít Lai Vung. Theo như anh hướng dẫn viên thì đây cũng là một kì tích của công ty anh, vì thương lái lỡ kí hợp đồng giá cao đang tìm mọi cách phá vỡ hợp đồng này. Và khách du lịch sục sạo vườn quýt sẽ là một yếu tố khiến họ vịn vào để chê bai chất lượng quả được hái. Một cô gái của công ty du lịch đã dầm dề ở địa phương một thời gian để đảm bảo điểm đến này. Con gái mà chịu đi dữ!

Với tôi điểm thú vị của chuyến thăm vườn quít là được đi sâu vào nơi người dân trồng trọt và được thử đi... cầu khỉ. Hẳn là loại cầu này đang ít đi, ngay cả khi đã vào tận vườn quít (phải qua 3 loại phương tiện khác nhau) mà tôi chỉ chấm được một cây cầu khỉ thực sự đơn giản và hơi thách thức, số còn lại đều được kiên cố hóa dần hay gia cố vững chắc. Cái tôi đi qua chỉ được cột dây có một đầu, lúc đi đến đầu bên kia nguyên "cây cầu" (thực tế là 1 cây tre tròn lẳn) chỏng lên, hoảng cả hồn! Ông Hongkong trong đoàn sau khi xem nói "Tui quá nặng cho cây cầu này!"

Chuyến đi sâu vào vườn cây làm thời gian của chuyến đi trễ hẳn, lúc ra xe cả đoàn vội về đến mức phải ăn cơm hộp trên xe. Thành ra đến Lai Vung mà chẳng đem về được miếng nem nào!

Ngoài những điểm đến lạ mắt, chuyến đi này còn có một số điểm thú vị khác. Anh chàng hướng dẫn viên người miền Tây ăn nói khéo lạ kì, Anh ta có thể tấu hài, kể chuyện và cả hát hò. Kiến thức về miền Tây của anh ta cũng khá đầy đủ. Nhờ đó mà chuyến đi sinh động hơn. Tuy nhiên với tôi thì anh ta lại gây ra nhiều sự trùng hợp đau khổ. Ngay từ lúc bắt đầu đi, khi anh này giới thiệu tên, tôi đã đập đầu vào thành ghế trước rồi, suốt chuyến đi cứ nghe cái tên ấy từ micro, thật là khổ sở. Đến cuối chuyến đi anh ta còn kể một câu chuyện liên quan đến tp BH nữa. Thiệt là trớ trêu hết chỗ nói.

Trên xe có khá đông con nít, phần lớn là con gái (thế mà tưởng mất cân bằng giới tính dữ lắm). Mấy chị đi xe mỗi người dẫn theo 2 - 3 đứa nhóc tung tăng! Lúc đầu nhìn thấy khoái và nể phục mấy chị đó lắm. Tuy nhiên sau đó mới thấy chăm mấy đứa nhóc gái này không phải chuyện đơn giản. Lúc nhỏ chúng cũng sẽ quậy tưng y như thằng Kiwi hay mấy đứa nhóc nam, cũng sẽ ồn ào không kém (có vẻ phải hơn - tần số âm thanh cao hơn mà), đồng thời cũng sẽ đầy đủ các thiên tính như dư dằn, mè nheo, nhõng nhẽo... Mình đã được chứng kiến hai cố bé chơi thân như chị em, cùng ngồi một dãy từ đầu, nhưng trong suốt chuyến đi, chúng bất đồng, tranh giành, đổ lỗi, kết tội...nhau liên tục theo cách vừa dịu dàng vừa đanh thép, trong khi vẫn tiếp tục dính với nhau như hình với bóng, không rời(!) Hóa ra ngay từ nhỏ con gái đã là một thực thể phức tạp đầy mâu thuẫn như thế đấy. Thảo nào...

Nói chung rốc cục sau chuyến đi tôi có cảm giác ổn định lại, và lại tập trung cho những chuyện đời thực của mình. Sau này nếu có dậy sớm, có lẽ tôi nên đi tập thể dục.



(1) http://dsvh.gov.vn/pages/news/preview.aspx?n=529&c=25
(2) Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê và câu chuyện "Người Tình"

Trang web của tour: http://cabaret.vn/tour-trong-nuoc/mien-nam/tour-du-lich-xeo-quyt-lang-hoa-sa-dec

Nhân dịp nói về "Người tình", năm 2014 là tròn 100 năm ngày sinh nhà văn Marguerite Duras, đây là link BBC đưa tin về triển lãm tôn vinh bà, có đề cập cả bức thư bà gửi TT Phạm Văn Đồng về quyền tự do ngôn luận ở mảnh đất bà sinh ra và trải qua một quãng đời sâu đậm, bức thư như nhiều thứ khác, chưa từng được nhắc đến ở VN: http://youtu.be/jL_9TglgZ9U?list=UUpoNfKwZbecrcFpzm0ET4uw

TRƯA...

Mấy ngày gặp nhiều chuyện buồn, có cái buồn của người khác, có cái buồn của mình, có cái buồn thân thể và có cái buồn của tình yêu... Chợt nhớ đến cánh hoa nhỏ gửi đi trong nắng gió khắt nghiệt của xứ này, mình đã viết lại lúc xưa. Hóa ra những kẻ thi sĩ trên đời, rồi cũng mãi đau buồn vì những đóa hoa bay đi trong vô vọng như thế. Đành chép lại hôm nay...

Đi giữa buổi trưa

Lòng ta hoang vắng

Ta gửi xa xăm

Đôi nhành hoa thắm

Bơ vơ lạc lõng

Bay vào nắng trưa…

Đôi khi chẳng vừa

Tin đi luôn mãi

Người mong quay lại

Mấy nhành hoa tươi;

Có phải chi người

Chẳng hề nuối tiếc

Trời trao ta miết

Hoa đành bay đi?

Hay cũng là vì

Đường xa nắng lạ

Bụi xe mù quá

Người lạc thư ta?

Đường phố ầm ì

Xe lao xe đỗ

Nắng muốn che đi

Nỗi đau đường phố…

Trưa nay nóng mệt

Ngồi nép hiên thưa

Nắng xóa xa mờ

Hơi đâu mong nữa.

Sầu thôi chẳng vì

Đôi người xa lạ

Mà tiếc bay đi

Muôn nhành hoa đỏ…

...Lòng ta còn gì? 
( Sài Gòn. 20.10.2010)